ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRE
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


SPONSORZY
ASSECO
PGNiG
ENEA

Polska Spółka Gazownictwa
GAZOPROJEKT
CMS

PGE
CEZ Polska
ENERGA





MATERIAŁY PROBLEMOWE

Obowiązek odbioru ciepła w świetle Ustawy o OZE
04.11.2015r. 12:28

Maciej Szambelańczyk, radca prawny, doradca w Kancelarii Wierciński, Kwieciński, Baehr Sp.k. ("Czysta Energia", 10/2015)
Ustawa z 15 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii w zasadniczej części odnosi się do wsparcia rozwoju źródeł odnawialnych w zakresie wytwarzania energii elektrycznej.

Zarówno utrzymywany w okresie przejściowym system świadectw pochodzenia, jak i nowy system aukcyjny obejmują wytwarzanie energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii, poza zakresem regulacji pozostawiając wytwarzanie w OZE ciepła.

Zakup ciepła z OZE

W istocie jedyne znaczące uregulowania odnoszące się do ciepła wytwarzanego w OZE ujęte są w art. 116 ustawy o OZE. Zgodnie z treścią tego przepisu, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się w obszarze danej sieci ciepłowniczej obrotem ciepłem lub wytwarzaniem ciepła i jego sprzedażą odbiorcom końcowym, dokonuje zakupu oferowanego mu ciepła wytworzonego w przyłączonych do tej sieci instalacjach:
- termicznego przekształcania odpadów (dalej „ITPO”),
- odnawialnego źródła energii, innego niż ITPO, wytworzonego z odnawialnych źródeł energii z wyłączeniem ciepła powstałego w instalacjach spalania wielopaliwowego innego niż ciepło użytkowe wygenerowane w wysokosprawnej kogeneracji, w ilości nie większej niż zapotrzebowanie przyłączonych do tej sieci odbiorców końcowych tego przedsiębiorstwa.

Przywołany przepis ustawy o OZE z jednej strony powiela, natomiast z drugiej rozwija obowiązek zakupu ciepła pochodzącego z odnawialnych źródeł energii, uregulowany w poprzednim stanie prawnym w art. 9a ust. 7 Ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (dalej P.e.). W zasadniczej części przenosi on również na poziom ustawowy regulacje objęte dotychczas przepisami zawartymi w §14, §16 i §18 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 18 października 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii1. Warto odnotować, iż zgodnie z art. 206 ustawy o OZE rozporządzenie to pozostaje w mocy, nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie rozdziału 4 ustawy o OZE (czyli od 1 stycznia 2016 r.), do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 60-62 ustawy o OZE. W okresie, w którym wspomniane rozporządzenie będzie pozostawało w mocy w zakresie, w jakim zagadnienia w nim uregulowane są objęte przepisami ustawy o OZE, przepisom ustawy o OZE należy przyznać pierwszeństwo, zgodnie z konstytucyjną hierarchią aktów prawnych.

ITPO objęte obowiązkiem zakupu

Warto zauważyć, iż w porównaniu do dotychczasowych regulacji ujętych w przepisach P.e. obowiązkiem zakupu objęto nie tylko ciepło pochodzące ze „zwykłych” źródeł OZE, lecz również to generowane z ITPO. Ustawa o OZE definiuje przy tym ITPO jako instalację odnawialnego źródła energii, będącą spalarnią odpadów lub współspalarnią odpadów w rozumieniu Ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (DzU z 2013 r. poz. 21, z późn. zm.4), w której część wytwarzanej energii elektrycznej i ciepła pochodzi z ulegających biodegradacji odpadów przemysłowych lub komunalnych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, w tym z odpadów z instalacji do przetwarzania odpadów oraz odpadów z uzdatniania wody i oczyszczania ścieków, w szczególności osadów ściekowych, zgodnie z przepisami o odpadach w zakresie kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów.

Przepisy, do których odnosi się przywołana definicja ITPO, ujęta w ustawie o OZE, to art. 159 ustawy o odpadach. Przewiduje on, iż część energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów zawierających frakcje biodegradowalne może stanowić energię z odnawialnego źródła energii, jeżeli są spełnione warunki techniczne zakwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcenia odpadów jako energii z odnawialnego źródła energii, o których mowa w akcie wykonawczym – rozporządzeniu ministra właściwego do spraw środowiska. Jak dotąd takie rozporządzenie nie zostało wydane. Do czasu jego wydania obowiązuje (nie dłużej jednak niż do 23 stycznia 2016 r.) Rozporządzenie Ministra Środowiska z 2 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów komunalnych (DzU nr 117, poz. 788).

Warunki zakupu

Artykuł 116 ustawy o OZE przewiduje dwie sytuacje, w których można uznać, iż obowiązek zakupu ciepła został spełniony:
1. oferowane do sprzedaży ciepło zostało zakupione w ilości, w jakiej je oferowano,
2. oferowane do sprzedaży ciepło zostało zakupione w ilości równej zapotrzebowaniu odbiorców końcowych przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego ten obowiązek i przyłączonych do sieci ciepłowniczej, do której jest przyłączona instalacja OZE, proporcjonalnie do udziału mocy cieplnej tej instalacji w całkowitej mocy zamówionej przez odbiorców, z uwzględnieniem charakterystyki odbioru oraz możliwości przesyłania ciepła wytworzonego w tej instalacji.

Należy podkreślić, iż obowiązek zakupu ciepła nie ma charakteru bezwzględnego. Artykuł 116 ust. 3 określa warunki, których łączne spełnienie jest wymagane, aby taki obowiązek uległ zaktualizowaniu. O ile większość tych warunków nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, o tyle warto zwrócić uwagę na niefortunne brzmienie art. 116 ust. 3 pkt 4, zgodnie z którym obowiązek zakupu ciepła pojawia się, gdy w sieci ciepłowniczej, do której miałoby zostać dostarczone ciepło, mniej niż 50% ciepła w skali roku kalendarzowego poprzedzającego rok złożenia oferty stanowi ciepło wytworzone z OZE, z ITPO lub ciepło odpadowe z instalacji przemysłowych. Literalna interpretacja tego przepisu oznaczałaby, że obowiązkiem zakupu byłoby objęte ciepło jedynie w przypadku, gdy mniej niż 50% ciepła w skali roku kalendarzowego poprzedzającego rok złożenia oferty stanowiłoby ciepło wytworzone z OZE, z ITPO lub ciepło odpadowe z instalacji przemysłowych. Tym samym w niektórych przypadkach ciepło to musiałoby być obowiązkowo kupowane co drugi rok (przykładowo, jeśli w 2016 r. ilość wymaganego ciepła przekraczałaby 50%, to w kolejnym obowiązek zakupu nie powstałby w ogóle, a w konsekwencji, w przypadku braku zakupu w 2017 r., ciepło to należałoby kupić w 2018 r. itd.). Taka interpretacja wydaje się jednak niezgodna z założeniami ustawy o OZE i celem ustawodawcy. Choć nie wynika to wprost z treści omawianego przepisu, intencją twórców ustawy było zagwarantowanie określonego poziomu „zielonego” ciepła w łącznej ilości ciepła wytwarzanego w instalacjach przyłączonych do sieci ciepłowniczej. Celem ustawodawcy była więc nie redukcja wolumenu kupowanego ciepła w odniesieniu do wcześniejszych lat, lecz gwarancja utrzymania jego poziomu.

Jednym z warunków obowiązkowego zakupu ciepła jest zapewnienie, że koszty tej operacji nie spowodują wzrostu cen ciepła lub stawek opłat za ciepło dostarczone odbiorcom końcowym w danym roku o więcej niż wartość wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym (art. 116 ust. 3 pkt 3). Zgodnie z ust. 4 przedsiębiorstwo energetyczne, badając wzrost cen i stawek opłat, wynikający z zakupu takiego ciepła, uwzględnia nie tylko ceny oferowanego ciepła, lecz także koszty związane z koniecznością utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w ciepło w sposób ciągły, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Intencją tego przepisu jest zapobieżenie sytuacji, w której oferowane do zakupu ciepło wydaje się atrakcyjne cenowo, lecz jego generacja z przyłączonego do sieci ciepłowniczej źródła nie zapewnia ciągłości i stabilności dostaw. W takim wypadku przedsiębiorstwo energetyczne objęte obowiązkiem zakupu i tak musiałoby posiadać źródła rezerwowe, których utrzymywanie znacznie zwiększałoby koszty funkcjonowania całego systemu ciepłowniczego i obciążałoby odbiorców.

Wpływ nowych regulacji

Odmiennie niż obowiązek zakupu ciepła wytworzonego w instalacjach OZE oraz ITPO (wspomniany pkt 3), obowiązek zakupu „czarnego” ciepła nie został uregulowany ani w ustawie OZE, ani w przepisach P.e. Tym samym nie istnieją jurydyczne podstawy egzekwowania zakupu ciepła „czarnego”. Zagadnienie to może wywoływać pewne wątpliwości i kontrowersje w przypadku ewentualnego konkurowania kilku źródeł przyłączonych do tej samej sieci ciepłowniczej w sytuacji występowania nadwyżki produkcji. Można sobie wyobrazić kilka rozmaitych sytuacji, które, niestety, nie zostały precyzyjnie uregulowane w ustawie o OZE.

W przypadku, gdy do danej sieci przyłączone są wyłącznie źródła OZE (lub ITPO) wszystko wydaje się stosunkowo proste, gdyż znajduje tu zastosowanie przepis art. 116 ust. 9 ustawy o OZE, który przewiduje proporcjonalny podział ciepła kupowanego od oferentów. Jednak sytuacja wygląda odmiennie, gdy o zakup ciepła „konkurują” źródła OZE (lub ITPO) ze źródłami konwencjonalnymi. Wówczas należy uznać, iż wszystkie źródła zielone oraz ITPO korzystają z pierwszeństwa zakupu. Takie rozwiązanie może być trudne w szczególności dla źródeł kogeneracyjnych, które w świetle prawodawstwa unijnego i krajowego również są promowane oraz wspierane. Jednakże na gruncie ustawy o OZE ciepło wytwarzane w kogeneracji zasadniczo będzie musiało ustąpić źródłom zielonym oraz ITPO. Wyjątkiem może być produkcja w takim źródle kogeneracyjnym, które jednocześnie jest źródłem „zielonym”. Wtedy źródło będzie mogło ubiegać się o zakup ciepła na takich samych zasadach jak pozostałe źródła OZE.

W kontekście omawianej „konkurencji” źródeł cieplnych pojawia się jeszcze jedno ważne zagadnienie, którego, niestety, ustawa o OZE nie reguluje w sposób wystarczająco precyzyjny. Zgodnie z art. 116 ust. 3 pkt 5 ustawy o OZE, zasadniczo oferowane ciepło powinno zostać w całości wytworzone z OZE. Natomiast w sytuacji, gdy zostanie wygenerowane w jednostce wytwórczej, w której spalane są biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy wspólnie z innymi paliwami, zaoferowana będzie jedynie część wytworzonego ciepła, odpowiadająca udziałowi energii chemicznej biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego w energii chemicznej paliwa zużywanego do wytworzenia ciepła, obliczona w sposób określony w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o OZE. Zatem będziemy mieli do czynienia nie tyle z „zielonym” ciepłem, ile z ciepłem „czarno-zielonym”. Wynika to bowiem z faktu, iż z uwagi na przyjęty proces technologiczny nie będzie możliwe wytworzenie wyłącznie „zielonego” ciepła. Ze względu na zastosowany miks paliwowy część powstającego ciepła będzie uznawana za „zielone”, a pozostała ilość stanie się ciepłem „czarnym”. Tymczasem w oparciu o art. 116 ustawy o OZE obowiązkiem zakupu objęte jest jedynie ciepło pochodzące z OZE. Ustawa nie przesądza, jak w takiej sytuacji zagospodarować ciepło „czarne”, które jest naturalną konsekwencją produkcji ciepła „zielonego”.

Źródło

1. Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 18 października 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii (DzU poz. 1229, z późn. zm.).

Dodaj nowy Komentarze ( 0 )

WIĘCEJ NA TEN TEMAT W SERWISACH TEMATYCZNYCH

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie


PARTNERZY
PGNiG TERMIKA
systemy informatyczne
Clyde Bergemann Polska
PAK SERWIS Sp. z o.o.
ALMiG
Elektrix
GAZ STORAGE POLAND
GAZ-SYSTEM S.A.
Veolia
PKN Orlen SA
TGE
Tauron
DISE
BiznesAlert
Obserwatorium Rynku Paliw Alternatywnych ORPA.PL
Energy Market Observer
Innsoft



cire
©2002-2019
mobilne cire
IT BCE