ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRE
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


SPONSORZY
ASSECO
PGNiG
ENEA

Polska Spółka Gazownictwa
CMS

PGE
CEZ Polska
ENERGA





OPINIE

Nielegalny pobór paliwa gazowego - kradzież rzeczy ruchomej czy energii? Aspekty praktyczne
13.02.2021r. 13:13

Adw. Krzysztof Radomski (Dolnośląski Instytut Studiów Energetycznych / Kancelaria BHR)
Polski Operator Systemu Dystrybucji paliwa gazowego mierzy się na co dzień z problemem pobierania rzeczonej energii przez niemałą część odbiorców w sposób nielegalny. Osoby odbierające gaz dopuszczają się tego bądź w ten sposób, że pomimo skutecznego wypowiedzenia umowy kompleksowej (na sprzedaż i dostarczanie paliwa gazowego) nadal korzystają z gazu w swoim punkcie odbioru (tj. lokalu mieszkalnym, lokalu użytkowym, itp.) bądź dokonują manipulacji przy liczniku (tj. przy tzw. układzie pomiarowo-rozliczeniowym) poprzez pobór energii z pominięciem tegoż licznika lub ingerencję w niego w stopniu wpływającym na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez ww. układ.

Ustawodawca dostrzegł to zjawisko i zdefiniował je jako "nielegalny pobór paliwa lub energii" unormowany w art. 3 pkt 18) Ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. -Prawo energetyczne (zwanej dalej: p.e.), stanowiącym, że owo nielegalne pobieranie paliwa lub energii to: "pobieranie paliw lub energii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy". Jeżeli jakikolwiek odbiorca paliwa gazowego dopuści się swoim zachowaniem czynu wypełniającego normę ww. przepisu p.e., wówczas polskie prawo pozwala Operatorowi Systemu Dystrybucji paliwa gazowego (przedsiębiorstwu energetycznemu) na skorzystanie z regulacji art. 57 ust. 1 p.e., zgodnie z którym: "w razie nielegalnego pobierania paliw lub energii, przedsiębiorstwo energetyczne może: pobierać od odbiorcy, a w przypadku, gdy pobór paliw lub energii nastąpił bez zawarcia umowy, może pobierać od osoby lub osób nielegalnie pobierających paliwa lub energię opłatę w wysokości określonej w taryfie, chyba że nielegalne pobieranie paliw lub energii wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą odbiorca nie ponosi odpowiedzialności albo dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych."

Wskazane powyżej możliwości w postaci: pobierania od sprawcy nielegalnego poboru gazu opłaty w wysokości określonej w Taryfie (ustalanej przez Prezesa URE w decyzji administracyjnej) albo dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych, są realizowane na drodze postępowania cywilnego. Tym niemniej dopuszczenie się przez odbiorcę czynu niedozwolonego polegającego na analizowanym nielegalnym poborze paliwa gazowego jest również aspektem rozważanym na gruncie prawa karnego, albowiem ów czyn kwalifikowany jest jako przestępstwo unormowane w art. 278 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks Karny (zwanej dalej: k.k.).

Istnieje jednak dostrzegalny w praktyce problem polegający na tym, że w orzecznictwie sądowym panuje rozbieżność pomiędzy zakwalifikowaniem "nielegalnego poboru paliwa gazowego" jako kradzieży rzeczy ruchomej (w rozumieniu art. 278 § 1 k.k.) a utożsamieniem tegoż nielegalnego poboru z kradzieżą energii (zgodnie z art. 278 § 5 k.k.). Z jednej bowiem strony Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 lutego 2008 r. (sygn. akt V KK 397/07) orzekł, iż "Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podtrzymuje pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2006 r. (I KZP 14/06, OSNKW 2006, z. 7-8, poz. 67), że "zabór w celu przywłaszczenia nośnika energii, wyodrębnionego w rzecz ruchomą (art. 278 § 1 k.k.), nie stanowi kradzieży energii (art. 278 § 5 k.k.)"." (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt V KK 233/13). Jak wyjaśniają przy tym przedstawiciele doktryny "do desygnatów pojęcia cudzej rzeczy ruchomej należy zaliczyć gaz ziemny. Nie jest on bowiem energią, lecz jedynie jej nośnikiem. Kradzież gazu ziemnego wyczerpuje zatem znamiona art. 278 § 1, nie zaś art. 278 § 5 [za: E. M. Guzik-Makaruk, E. W. Pływaczewski (w:) Kodeks karny. Komentarz, wyd. V, red. M. Filar, Warszawa 2016, art. 278.]. Z punktu widzenia dorobku orzeczniczego sądów rejonowych na obszarze całego kraju, rozpatrujących sprawy o nielegalny pobór gazu przy zbliżonych do siebie stanach faktycznych, wyżej wskazany pogląd judykatury jest honorowany w zdecydowanej większości, co jednak nie wyczerpuje zasygnalizowanego powyżej problemu. Wszak z drugiej strony Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 13 grudnia 2000 r., wydaną w sprawie o sygn. akt I KZP 43/2000, traktuje, że: "przedmiotem czynności wykonawczej typu przestępstwa kradzieży wyodrębnionego w art. 278 § 5 kk nie jest bowiem "rzecz ruchoma" w ujęciu prawa cywilnego, ale, w wypadku kradzieży energii, odpowiedni nośnik energii, podlegający pomiarowi zarówno co do ilości, jak i jakości (...). W ślad za powyższym ten sam Sąd wyrokiem z dnia 26 lutego 2004 r., w sprawie IV KK 302/2003, uznał, iż:"przestępstwo kradzieży energii (elektrycznej, gazowej, cieplnej, wodnej, atomowej), uregulowane w art. 278 § 5 kk, polega na bezprawnym uzyskaniu dostępu do źródła energii i korzystaniu z tej energii z pominięciem przyjmowanego w stosunkach danego rodzaju sposobu uzyskiwania lub korzystania z określonego rodzaju energii". W zgodzie z powyżej przywołanym orzeczeniem Sądu Najwyższego pozostaje wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 21 września 2018 r. (sygn. akt XV Ca 420/18), gdzie orzeczono, iż:"świadomość pozwanej poboru gazu bez wyraźnej zgody powoda [tj. operatora systemu dystrybucji paliwa gazowego] po rozwiązaniu umowy pozwala natomiast przypisać pozwanej popełnienie występku kradzieży energii (paliwa gazowego) w zamiarze ewentualnym. Pozwana pobierając nadal gaz po rozwiązaniu umowy przewidywała bowiem możliwość popełnienia czynu zabronionego i na to się godziła. Z tych względów skoro pozwana nadal pobierała paliwo gazowe, a winna zaprzestać poboru, jej działanie należy uznać nie tylko za nielegalny pobór w myśl art. 3 pkt 18 ustawy Prawo energetyczne, ale także za występek z art. 278 § 5 k.k. (...) Nie ulega bowiem wątpliwości, iż działanie pozwanej miało wszelkie znamiona czynu zabronionego penalizowanego w art. 278 § 5 k.k., albowiem było celowe, nakierowane na bezprawne pozyskanie kosztem i na szkodę powódki paliwa gazowego". Co ciekawe, stanowisko w dyskusji zajął także Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. (sygn. akt I FSK 1543/09) wskazał, że: "jak stwierdzono w wyroku Sądu Najwyższego z 26 lutego 2004 r., (sygn. akt IV KK 302/03) "Przestępstwo kradzieży energii elektrycznej, gazowej, cieplnej, wodnej, atomowej uregulowane w art. 278 § 5 k.k. polega na bezprawnym uzyskaniu dostępu do źródła energii i korzystaniu z tej energii z pominięciem przyjmowanego w stosunkach danego rodzaju sposobu uzyskania lub korzystania z danego rodzaju energii. (...)". W tej sytuacji nielegalny pobór energii (gazu), który jest deliktem cywilnym, a może również stanowić przestępstwo z art. 278 § 5 k.k. (kradzież energii) nie może być uznany za dostawę towaru w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. (...)"

Mając zatem na uwadze wyżej opisaną dychotomię orzeczniczą należy wskazać, że zagadnienie rozumienia "nielegalnego poboru paliwa gazowego" - bądź jako kradzieży rzeczy ruchomej, bądź jako kradzieży energii - pozostaje nierozstrzygnięte. Z punktu widzenia zasady pewności prawa taka sytuacja jawi się jako nie do utrzymania. Wszak w przyszłości zarówno sądy cywilne jak i karne będą musiały permanentnie mierzyć się z ustaleniem właściwej podstawy prawnej czynu niedozwolonego polegającego na nielegalnym pobieraniu gazu. Tymczasem w chwili obecnej istnieją odmienne źródła definiowania ww. czynu, w konsekwencji czego istnieje pilna potrzeba podjęcia przez Ustawodawcę działań zmierzających do poczynienia odpowiednich zmian legislacyjnych pozwalających na późniejsze zastosowanie jasnych i precyzyjnych norm prawnych w omawianym tutaj zakresie.

Polecamy do sprawdzenia:
DISE

Dodaj nowy Komentarze ( 1 )

WIĘCEJ NA TEN TEMAT W SERWISACH TEMATYCZNYCH

KOMENTARZE ( 1 )


Autor: prostak 23.02.2021r. 11:09
czy można zawłaszczać, kraść powietrze?
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI
Dodaj nowy Komentarze ( 1 )

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie


PARTNERZY
PGNiG TERMIKA
systemy informatyczne
Clyde Bergemann Polska
PAK SERWIS Sp. z o.o.
GAZ STORAGE POLAND
GAZ-SYSTEM S.A.
Veolia
PKN Orlen SA
TGE
Savangard
Audax
Audax
Enotec
Tauron
DISE
BiznesAlert
Obserwatorium Rynku Paliw Alternatywnych ORPA.PL
Energy Market Observer
Innsoft



cire
©2002-2021
mobilne cire
IT BCE