ENERGETYKA, RYNEK ENERGII - CIRE.pl - energetyka zaczyna dzień od CIRE
Właścicielem portalu jest ARE S.A.
ARE S.A.

SZUKAJ:



PANEL LOGOWANIA

X
Portal CIRE.PL wykorzystuje mechanizm plików cookies. Jeśli nie chcesz, aby nasz serwer zapisywał na Twoim urządzeniu pliki cookies, zablokuj ich stosowanie w swojej przeglądarce. Szczegóły.


SPONSORZY
ASSECO
PGNiG
ENEA

Polska Spółka Gazownictwa
CMS

PGE
CEZ Polska
ENERGA





OPINIE

Jaka przyszłość dla zagłębia bełchatowskiego?
03.06.2021r. 22:00

Redakcja CIRE
Żadne inne miejsce w Polsce nie zapewnia tyle prądu, co elektrownia w Bełchatowie. I żaden inny region nie jest tak źle przygotowany do sprawiedliwej transformacji, co bełchatowski. Jeśli w najbliższych tygodniach nie powstanie wiarygodny i ambitny plan dla życia po węglu, pozostanie czekać na bolesny upadek.

Dzięki decyzji o utworzeniu w regionie gigantycznego kompleksu energetycznego, liczba mieszkańców w samym Bełchatowie wzrosła z niecałych 10 tys. na początku lat 70. do ponad 60 tys. w latach 90. W najbliższych dekadach sytuacja może się odwrócić. Bo to, co było kołem zamachowym dla rozwoju regionu, z czasem zaczęło stawać się kulą u nogi.

Dziś to już pewne: koniec węgla w Bełchatowie nadchodzi. Otwartym pozostaje pytanie, czy zamykanie kopalni i elektrowni odbędzie się w sposób zaplanowany, czy chaotyczny.

Zielona transformacja albo zapaść

Drugi scenariusz oznacza pozostawienie pracowników i ich rodzin samym sobie oraz powolną i niekontrolowaną śmierć kompleksu, za którą zapłacą podatnicy z całej Polski. Pierwszy to olbrzymia szansa na pozyskanie zewnętrznych funduszy i przeprowadzenie transformacji w sprawiedliwy sposób, bez pozostawiania nikogo w tyle.

"W przypadku regionu bełchatowskiego można mówić o »drugim uśmiechu losu«, bo wyczerpywanie się dotychczas eksploatowanych złóż węgla brunatnego zbiega się w czasie ze zmierzchem energetyki węglowej w Unii Europejskiej i - co bardzo ważne - znaczącym wsparciem finansowym tego procesu w ramach Terytorialnych Planów Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Zielonego Ładu" - stwierdza raport "Zielona transformacja albo zapaść", który opublikowała inicjatywa "Bełchatów 2050".

W raporcie przypomniano, że jeszcze w lipcu 2020 r. mieszkańcy i pracownicy bełchatowskiego kompleksu byli utwierdzani w przekonaniu o utrzymywaniu epoki węgla przez kolejne dekady. Dziś PGE otwarcie mówi już o tym, że nie zamierza eksploatować nowych złóż w regionie, a cała Grupa zapowiada przejście w 100% na energetykę odnawialną (do 2050 r.).

"Aby zapobiec dramatycznym dla społeczności regionu konsekwencjom odejścia od energetyki węglowej, konieczne jest jak najszybsze rozpoczęcie procesu jego gospodarczej transformacji i nadanie jej charakteru sprawiedliwej transformacji" - podkreśla dr Maciej Kozakiewicz, koordynator projektu "Bełchatów 2050". - Czy będzie ona udana i sprawiedliwa, jeszcze nie wiadomo. Utrzymywanie się stanu niepewności władz lokalnych co do przyszłości kompleksu powoduje widoczny dzisiaj stan ich pasywności i rodzi wrażenie, że oczekują one, iż "ktoś" z zewnątrz zaproponuje słuszne i dobre dla regionu rozwiązanie - dodaje Kozakiewicz.

Miliardy z UE zagrożone

Problem w tym, że takiego kogoś nie widać ani na zewnątrz, ani wewnątrz. Należytej odpowiedzialności za przyszłość regionu i jego mieszkańców zdają się nie wykazywać ani PGE, ani rząd, ani samorząd województwa łódzkiego, ani lokalne władze.

W efekcie region przespał szansę na włączenie się od początku w unijny proces wspierania transformacji górniczych obszarów, a przygotowywany obecnie Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji wciąż nie został poddany ostatecznym konsultacjom i wiadomo o nim niewiele. Można mówić o swego rodzaju paradoksie, a wręcz absurdzie, bo choć żadne inne miejsce w Polsce nie zapewnia tyle prądu, co elektrownia w Bełchatowie (22%), to jednocześnie żaden inny region nie jest tak źle przygotowany do sprawiedliwej transformacji.

Brak ambitnego i realnego planu odejścia od węgla oznaczać będzie, że Bełchatów i okoliczne gminy ominą wielkie pieniądze z Unii Europejskiej. Kwotą minimum jest 344 mln euro, czyli ok. 1,4 mld zł, jakie rząd zapisał dla regionu w ramach Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Możliwe jednak, że przepadnie nawet kilkanaście miliardów złotych. Według informacji Ministerstwa Aktywów Państwowych bez akceptacji TPST przez Komisję Europejską węglowe regiony zostaną pozbawione wsparcia także z dwóch pozostałych filarów Mechanizmu Sprawiedliwej Transformacji. Mowa o tanich pożyczkach w ramach programu InvestEU (głównie na rzecz sektora prywatnego) oraz wsparciu z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na projekty związane z transformacją (głównie dla władzy publicznej, w tym samorządów).

"Naprawdę możemy urządzić świat bardziej przyjazny dla ludzi i środowiska. Dlatego tak bardzo zdumiewa mnie fakt, że wciąż krótkookresowe zyski przesłaniają wszystkie inne aspekty, które mają charakter średnio- i długookresowy. Zbyt wiele ważnych osób zafiksowało się na węglu, nie myśląc kompletnie o tym, że świat może funkcjonować bez niego" - martwi się dr hab. Małgorzata Burchard-Dziubińska, prof. Uniwersytetu Łódzkiego z Katedry Ekonomii Rozwoju i przewodnicząca Polskiego Stowarzyszenia Ekonomistów Środowiska i Zasobów Naturalnych.

Zdaniem Burchard-Dziubińskiej, jednej ze współautorek raportu "Zielona transformacja albo zapaść", sytuacja w Polsce i regionie bełchatowskim wciąż przypomina bicie głową w mur, który zbudowali obrońcy status quo. - Patrzę na to trochę z przerażeniem, a trochę z irytacją, bo przez takie podejście nieustannie przesypiamy kolejne epokowe projekty i wydarzenia. W efekcie zamiast być częścią zmiany na lepsze i dążyć do wizji piękniejszego świata, wybieramy bycie częścią problemu - dodaje.

Ostatni moment, by połączyć siły

Eksperci podkreślają, że to ostatni moment, by zmienić podejście. Na przełomie czerwca i lipca Terytorialne Plany Sprawiedliwej Transformacji mają być gotowe i przesłane do odpowiedniego ministerstwa, a stamtąd do Komisji Europejskiej.

Jest więc jeszcze kilka tygodni, by lokalne samorządy, przedstawiciele rządu, związkowcy, PGE, organizacje pozarządowe, eksperci i naukowcy oraz wszyscy inni kluczowi gracze siedli do rozmów i opracowali wspólnie jak najbardziej ambitny i realny plan odchodzenia od węgla. To też ostatnia chwila, by w ramach szeroko zakrojonego partnerstwa wybrać i doprecyzować kilka kluczowych projektów, które będzie można zrealizować w ramach sprawiedliwej transformacji.

"Istotą transformacji regionów górniczo-energetycznych jest zbudowanie trwałych podstaw rozwoju z punktu widzenia gospodarczego, wzmacniania kapitału społecznego, a także służącego odbudowaniu zdegradowanego środowiska. Nie uda się tego dokonać w kilka lat. Wymaga to zaplanowanego, ale elastycznego programu na dziesiątki lat w nawiązaniu do bieżących trendów światowych, tak aby transformacja opierała się na rozwiązaniach innowacyjnych i przyszłościowych" - tłumaczy dr Andrzej Kassenberg, współzałożyciel i wieloletni prezes Fundacji "Instytut na Rzecz Ekorozwoju" oraz ekspert ds. zrównoważonego rozwoju, który również współtworzył raport.

"Znaczenie świadomości nieuchronnego i szybkiego zmierzchu energetyki węglowej trzeba widzieć w kontekście ciągle silnie zaznaczającej się w środowisku bełchatowskim swego rodzaju bariery mentalnej. Wyraża się ona brakiem zrozumienia, że transformacja jest odpowiedzią na strukturalne, niemożliwe do rozwiązania, problemy węglowej energetyki" - dodaje prof. dr hab. Andrzej Szablewski, dyrektor Instytutu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk, inny z ekspertów współtworzących raport. Utrzymywanie się tego stanu świadomości niepokoi, bowiem grozi zaprzepaszczeniem szansy, jaką ma jeszcze dzisiaj region bełchatowski - podsumowuje.



Publikacja raportu "Zielona transformacja albo zapaść" zbiega się w czasie z uruchomieniem odświeżonej strony internetowej Belchatow2050.pl. Można na niej odnaleźć m.in. bazę wiedzy o sprawiedliwej transformacji, wybrane raporty w tym zakresie oraz historię i ciekawostki związane z kompleksem w Bełchatowie i regionem. Nowym elementem jest także dział aktualności, w którym prezentowane będą najważniejsze wiadomości ze świata, Polski i regionu mające wpływ na przyszłość węgla.

Projekt "Bełchatów 2050" realizowany jest przez Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła". Celem działań podejmowanych w projekcie jest rozpoczęcie i prowadzenie dyskusji publicznej, medialnej i eksperckiej w zakresie sprawiedliwej transformacji regionu.



Zapraszamy do lektury całego raportu "Zielona transformacja albo zapaść - zagłębie bełchatowskie w przededniu zmian"


Dodaj nowy Komentarze ( 10 )

KOMENTARZE ( 10 )


Autor: zgryźliwy 02.06.2021r. 10:57
Zapaść to będzie w budżecie po zwycięstwie zielonej rewolucji. Za 10-20 lat szmal z CO2 będzie w budżecie oczywistą... pełna treść komentarza
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI
Rozwiń (Pełna treść komentarza)
Autor: EINSTEIN³ 03.06.2021r. 12:32
Przez najbliższe dwie dekady, zespoły napędowe (zeroemisyjne) nowej generacji, będą produkowane wyłącznie w Polsce, a... pełna treść komentarza
Odpowiedzi: 1 | Najnowsza odpowiedź: 05-06-2021r. 15:36 ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI
Rozwiń (Pełna treść komentarza)
Autor: Użytkownicy energii 04.06.2021r. 07:02
Rząd i władze PGE zajmują się propagandą zamiast porządnym planowaniem i konsekwentną realizacją zadań energetyki na... pełna treść komentarza
Odpowiedzi: 3 | Najnowsza odpowiedź: 05-06-2021r. 10:25 ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI

Autor: Yoi 04.06.2021r. 09:15
Jeszcze gorzej wyglada w tym względzie Turow. Zapaść i katastrofa gospodarcza regionu jest nie unikniona. Postarali... pełna treść komentarza
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI

Autor: zgryźliwy 05.06.2021r. 10:56
Plany obwieszczone przez prezesa WD zakładają budowę 2,5 GW wiatr. morskiego, a więc o średniej produkcji 1 GW, 1 GW... pełna treść komentarza
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI

Autor: X 05.06.2021r. 12:36
W Koninie i Turku od 2012 trwa tzw zielona rewolucja wynika z niej tylko tyle że ludzie pracę tracą jak narazie około... pełna treść komentarza
ODPOWIEDZ ZGŁOŚ DO MODERACJI
Dodaj nowy Komentarze ( 10 )

DODAJ KOMENTARZ
Redakcja portalu CIRE informuje, że publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu CIRE. Redakcja portalu CIRE nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Przesłanie komentarza oznacza akceptację Regulaminu umieszczania komentarzy do informacji i materiałów publikowanych w portalu CIRE.PL
Ewentualne opóźnienie w pojawianiu się wpisanych komentarzy wynika z technicznych uwarunkowań funkcjonowania portalu. szczegóły...

Podpis:


Poinformuj mnie o nowych komentarzach w tym temacie


PARTNERZY
PGNiG TERMIKA
systemy informatyczne
Clyde Bergemann Polska
PAK SERWIS Sp. z o.o.
GAZ STORAGE POLANDp
GAZ-SYSTEM S.A.
Veolia
PKN Orlen SA
TGE
Savangard
Audax
Enotec
Gazterm
Tauron
DISE
BiznesAlert
Obserwatorium Rynku Paliw Alternatywnych ORPA.PL
Energy Market Observer
Innsoft



cire
©2002-2021
mobilne cire
IT BCE